Voetbal en politiek

dit artikel heb ik geschreven op 26-07-2011 voor de GPD

Egyptenaren zijn grofweg te verdelen al-Ahly supporters en Zamalek supporters. Beide clubs domineren het Egyptische voetbal sinds mensenheugenis en wonnen in de laatste tien jaar respectievelijk zeven en twee keer de Egyptische titel. Hoewel beide clubs uit Cairo komen gaat de rivaliteit diep. Tot een aantal maanden geleden kwam het regelmatig tot gewelddadige confrontaties tussen de fanatieke fans van beide clubs, maar de revolutie heeft beide kampen nader tot elkaar gebracht. “Voetbal stelt niets voor vergeleken bij wat we nu aan het doen zijn.”

Zowel de Ultra’s Ahlawi, de harde kern van al-Ahly, als de Ultra’s White Knights, de harde kern van Zamalek hebben duizenden leden over het hele land en speelden een grote rol tijdens de revolutie tegen de dictatuur van Mubarak. In het heetst van de strijd bewezen de doorgewinterde hooligans hun waarde. Ze waren een van de weinige georganiseerde krachten en hadden bovendien jaren ervaring met rellen tegen de politie.

In 2007 scheidde Ultra’s Ahlawi zich af van de gewone supportersvereniging vanwege de grove teksten van hun liederen en hun vijandelijke houding tegenover de politie.

Mahmoud Ahmed is vierdejaarsstudent bestuurskunde en een van de oprichters. Volgens hem waren de Ultra’s van beide clubs van meet af aan het doelwit van overdreven veiligheidsmaatregelen. Hele groepen werden geweerd uit stadions en leden van de Ultra’s werden van hun bed gelicht tijdens nachtelijke invallen van de politie. Beide groepen reageerden door consequent de confrontatie op te zoeken met elkaar en de politie.

Door het gewelddadige karakter en de Spartaanse toewijding van de Ultra’s werden ze vaak bestempeld als criminelen in de Egyptische media. Vechtersbazen en onruststokers zonder idealen. Maar sinds de revolutie is dit beeld veranderd. “Als ik nu zeg dat ik lid ben van de Ultra’s Ahlawi, krijg ik complimenten voor wat we tijdens de revolutie hebben gedaan”, stelt Ahmed.

Ondanks dat beide harde kernen elkaar nauwelijks konden luchten of zien zijn er opmerkelijke overeenkomsten. Wat in beide gevallen begon als een vete met de politie ontwikkelde zich tijdens de tijdens de oorlog tussen Israël en Hamas eind 2008 tot een politieke standpunt. De Ultra’s waren solidair met de Palestijnse zaak en uiterst kritisch over de rol van Egypte. Vanaf dat moment raakten steeds meer leden betrokken bij politieke initiatieven en werden politieke onderwerpen besproken op vergaderingen en internetfora van de Ultra’s.

Maar Ahmed Morgan, productiemanager bij een zuivelbedrijf en een van de nationale leiders van de Zamalek Ultra’s, stelt dat politiek nooit de boventoon zal voeren. “We zijn geen politieke partij, en er zijn leden met uiteenlopende meningen. Maar we willen allemaal de vrijheid hebben om zelf onze toekomst te bepalen.”

Op vijfentwintig januari, de eerste dag van de revolutie, hadden beide groepen Ultra’s de officiële oproep voor de demonstratie niet ondersteund. Echter, individuele leden kwamen elkaar tegen op Tahrir en vormden een blok. Ahmed legt uit: “In de daaropvolgende dagen vochten ongeveer tweehonderd Ultra’s van zowel Zamalek als al-Ahly korte maar felle slagen met de politie om ze uit te putten.”

Een aantal leden van de Ultra’s vonden de dood tijdens de gevechten met de ordetroepen. Op de achtentwintigste riepen beide groepen hun achterban via internet op om massaal deel te nemen aan de protesten.

Door de gemeenschappelijke strijd zijn tegenstellingen uit het verleden zo goed als verdwenen. Zowel Morgan als Ahmed zeggen niet meer tegen de ander te willen vechten. Morgan: “We zijn allemaal Egyptenaren en samen komen we verder dan wanneer we elkaar bestrijden.

Wedstrijden van beide teams zijn sinds de revolutie feestelijke herinneringen aan de gebeurtenissen. Enorme politieke spandoeken wijzen op de rol van de Ultra’s in de revolutie en herdenken de slachtoffers. Tegelijkertijd schallen de politieke liederen door het stadion. De politie wordt uitgemaakt voor rotte vis en herinnerd aan de nederlagen die ze leden tijdens de revolutie. “We zullen Tahrir nooit vergeten!” zingen de Zamalek supporters.

“Maar”, waarschuwt Morgan, “al-Ahly blijft de populairste club en kan ook na de revolutie rekenen op een voorkeursbehandeling van de Egyptische voetbalbond. Dit zal moeten veranderen, anders keert het geweld tussen de supporters weer terug.”